Zoekmachines die vriendelijk(er) voor je privacy zijn

Gebruik je ook al jaren Google en wil je een alternatieve zoekmachine gaan gebruiken? Dat is een goed plan, want iedere zoekopdracht helpt bedrijven een beeld te vormen wie jij bent en wat je interesses zijn. Of erger, welke zorgen je hebt, zoals lichamelijke klachten of op andere vlakken.

Waarom overschakelen op een andere zoekmachine?

Risico’s bij overstappen zijn minimaal

Het wisselen naar een andere zoekmachine is over het algemeen risicoloos, aangezien je je bestaande zoekmachine niet direct vaarwel hoeft te zeggen. Ook is de terugkeer naar de vorige eenvoudig en vaak kosteloos. Deze maatregel beperkt zich tevens niet tot het gebruik van een enkele dienst, dat ook flexibiliteit met zich meebrengt.

Wat levert het op?

Het benodigde kennisniveau voor deze maatregel is laag.

Hoe kies je de voor jou geschikte zoekmachine?

Om de overstap te maken naar een andere zoekmachine kun je gebruik maken van verschillende factoren die voor jou belangrijk zijn:

• Opslaan van IP-adressen
• Opslaan van zoekopdrachten
• Locatie van het hoofdkantoor
• Gebruik van AI
• Kosten
• Aanwezigheid advertenties

Gratis versus Betaald

Bedrijven dienen inkomsten te hebben om te kunnen blijven bestaan. Een commercieel bedrijf kan een ander verdienmodel hebben dan een non-profit, maar er zit zeker ook overlap tussen. De inkomsten zijn vaak investeringen, opbrengsten uit advertenties, donaties, of een betaald abonnement. Sommige zoekmachines hebben meerdere bronnen, anderen zetten heel duidelijk in op een bepaalde vorm.

Bij een gratis zoekmachine zijn advertenties bijna onvermijdelijk. Dat betekent gelijktijdig dat de zoekmachine graag relevante(re) advertenties wil tonen. De kans neemt namelijk dan dat jij als gebruiker van de dienst een advertentie aanklikt. Een klik levert namelijk meer geld op dan alleen de advertentie tonen. Er is hierdoor de wens om jou beter te leren kennen om je relevante(re) advertenties te tonen. Dit profileren kan invloed hebben op jouw privacy, zeker als gegevens gedeeld of verkocht worden aan derden.

Betaalde zoekmachines hebben vaak de inkomsten van advertenties niet meer nodig. De noodzaak om te profileren neemt af en dat komt je privacy ten goede. Daar staat natuurlijk wel tegenover dat het je (maandelijks) geld kost. Niet iedereen is bereid om te betalen voor een dienst die ze jarenlang kosteloos hebben gebruikt.

Bedrijf of organisatie achter de zoekmachine

Bijna alle zoekmachines hebben een bedrijf achter zich. Een aantal zijn commercieel en streven voor winst en groei. Er zijn ook bedrijven die de opbrengsten gebruiken om een goed doel na te streven en te investeren in zowel technologie als de gemeenschap.

Locatie van het hoofdkantoor

Een andere factor die mee kan wegen is het land waarin het hoofdkantoor zich bevindt. Niet alleen de afgedragen belastingen kunnen dan van belang zijn, maar ook de lokale wetgeving. Ook al worden we binnen de Europese Unie beschermd door o.a. de GDPR, er blijft altijd een risico op het lekken of delen van jouw persoonlijke informatie.

Kwaliteit van de zoekresultaten

Wellicht nog wel het belangrijkste is hoe goed de zoekresultaten zijn. Een zoekmachine kan dan nog zo privacy-vriendelijk zijn, als de resultaten verouderd of ronduit slecht passen bij de zoekopdracht, dan is het geen goede zoekmachine. Het is daarom verstandig om te kijken wat voor soort zoekopdrachten je zelf verricht. Zijn dat vooral dingen gerelateerd aan je hobby of juist werk? Zijn het technische vragen zoals programmeerproblemen of juist het doen van online aankopen? Door kritisch te kijken naar je eigen type zoekopdrachten, kun je de onderstaande alternatieven ook beter beoordelen op hun kwaliteit.

Alternatieve zoekmachines

Er zijn voldoende alternatieve zoekmachines te vinden, waarvan een deel zich ook richt op privacy. Onderstaand een lijst van populaire opties.

Disclaimer: informatie wordt zoveel mogelijk van objectieve bronnen gebruikt, sommige quotes (zoals claims) van de websites zelf. In de loop der tijd kan bepaalde informatie niet meer correct zijn. Onderzoek dus je favoriete alternatieven zelf. Foutje of verouderde tekst gevonden? Feedback is erg welkom.

DuckDuckGo

Een zeer populair alternatief is DuckDuckGo vaak afgekort als DDG. Bij sommige Linux-distributies en mobiele webbrowsers is DuckDuckGo ook ingesteld als de standaard zoekmachine. DuckDuckGo is opgericht door Gabriel Weinberg in 2008 en de eerste paar jaren zelf bekostigd door hem. Met investeringen en flinke promotie is de zoekmachine goed zichtbaar geworden.

De zoekresultaten zijn redelijk en worden samengesteld uit vele verschillende bronnen, inclusief een eigen crawler (DuckDuckBot).

Niet alleen heeft DuckDuckGo een zoekmachine, maar ook een webbrowser. Deze richt zich op het blokkeren van advertenties, trackers en pop-ups Toch is er ook wat te doen geweest rondom DuckDuckGo en dan specifiek met betrekking tot deze webbrowser. Zo had het bedrijf een contract met Microsoft en konden daardoor trackers niet geblokkeerd. Dit soort zaken roept natuurlijk vragen op bij mensen die juist de zoekmachine en webbrowser kiezen voor hoe het gepromoot wordt.

Ecosia

Opgericht in 2009 met een hoofdkantoor in Duitsland, is Ecosia een andere alternatieve zoekmachine. Van de opbrengsten probeert deze zoekmachine een positieve bijdrage te leveren aan de planeet o.a. door het planten van nieuwe bomen.

Voorheen kwamen de zoekresultaten uit bronnen zoals Yahoo!, Bing, Google en Wikipedia. Sinds 2023 voornamelijk Google. Dat betekent dus dat deze zoekmachine erg afhankelijk is van de data van Google en de bijbehorende relatie.

De inkomsten bij Ecosia is voornamelijk door advertenties.

Kagi

Kagi is een zoekmachine die te vergelijken is met hoe Google ooit was. Goede resultaten zonder de poespas. Kagi wil informatie beschikbaar maken zonder vervelende advertenties, trackers of andere afleidingen. Zo kun je vooraf in de zoekresultaten zien hoe “vervuild” een website door op het schild te klikken. Ook is het mogelijk om zelf bepaalde websites die je graag bezoekt een voorkeur te geven of juist andere websites met lage kwaliteit naar beneden te drukken. Mede door de instellen en mogelijkheid tot personalisatie zullen de zoekresultaten tussen twee gebruikers dus kunnen afwijken.

Binnen de instellingen is Kagi ook duidelijk wat het voordeel is van betalen voor een dienst:

Our privacy model is simple: you pay, we provide the service. Our business model eliminates any need to monetise your data. We’re ad-free, tracker-free, and collect only what’s necessary for your account to function, with complete transparency about what we collect and why. We treat user data as a liability, not an asset.

Door te betalen voor de dienst zijn ze niet langer afhankelijk van advertenties of andere manieren om van jouw data te profiteren.

Kagi geeft aan vele verschillende bronnen te gebruiken, inclusief hun eigen index.

Interessante weetjes:

• Kagi is Japans voor sleutel
• In 2024 is Kagi een Public Benefit Corporation geworden, dat betekent dat ze geld verdienen maar dat gebruiken ten behoeve van de gemeenschap
• Kagi heeft een eigen crawler genaamd Kagibot

MetaGer

Het Duitse MetaGer is een meta-zoekmachine die resultaten van andere bronnen haalt. In de “About Us” van de website pronkt “Diverse and free”, maar dat free gaat over de code, niet de prijs. De zoekmachine gebruikt een unieke code om te bepalen of je hebt betaald voor de dienst. Zonder voldoende credits is deze dan ook niet te gebruiken.

Doordat de zoekmachine betaald is, zijn ze niet afhankelijk van advertenties.

Deze zoekmachine is niet uitvoerig getest vanwege de alleen-betaalde dienstverlening

Mojeek

Mojeek is begonnen in 2004 in het Verenigd Koninkrijk. Mojeek geeft aan niet aan tracking, profilering of het personaliseren van zoekresultaten te doen. Twee verschillende gebruikers zullen dus dezelfde zoekresultaten krijgen.

Interessante weetjes:

• Mojeek heeft ook een eigen crawler MojeekBot

Startpage

Een veelgebruikt alternatief voor Google is het in Nederland gevestigde Startpage . Op de hoofdpagina pronkt de headline “The world’s most private search engine.”. Dat is lastig te controleren als buitenstaander, maar het geeft wel een eerste indruk.

Wil je liever geen Amerikaanse diensten meer gebruiken? Weet dan wel dat Startpage onderdeel is van een beursgenoteerd bedrijf genaamd System1.

Startpage is owned by a Dutch company which is operated from its headquarters in The Hague, the Netherlands, and is a part of System1, a publicly traded company based in the United States.

Startpage lijkt geen eigen index te hebben en maakt gebruik van de resultaten van Bing en Google. Dat betekent dus dat de zoekopdracht doorgegeven wordt aan de betreffende zoekmachines en dan de resultaten na verwerking weer worden gepresenteerd.

Startpage submits your query to Google and Bing anonymously on your behalf, then returns the results to you, privately.

Bron: What is the relationship between Startpage and your search partners, like Google and Microsoft Bing?

GOOD

De zoekmachine GOOD adverteert zich voornamelijk als een zoekmachine zonder advertenties.

Meer informatie komt later.

YaCi

Komt later

Qwant

De zoekmachine Qwant heeft haar hoofdkantoor in Frankrijk en bestaat sinds 2013.

Meer informatie komt later.