De unieke vingerafdruk van de webbrowser

Bij bijna alle stappen die je op internet zet, laat je sporen na. Dat is niet te vermijden, maar soms is het aantal sporen wel te verkleinen. Deze keer kijken we naar de vingerafdruk van je webbrowser, een techniek genaamd fingerprinting.

Wat is fingerprinting?

Jouw webbrowser bestaat uit allerlei kenmerken, zoals hoe groot het schermoppervlak die de webbrowser kan gebruiken. Op een desktopsysteem is dat meestal groter dan je mobiele telefoon. Deze informatie heeft de webbrowser uiteraard nodig om te kunnen bepalen hoe een website moet worden weergegeven. Echter deze informatie kan soms ook doorgegeven aan bijvoorbeeld JavaScript, de programmeertaal die het mogelijk maakt om webpagina’s te voorzien van interactieve functionaliteit. Dat is allemaal nog niet heel spannend, totdat deze informatie ook gebruikt kan worden om te delen buiten het systeem.

Binnen de webbrowser zijn er vele stukjes informatie die als je ze combineert een digitale vingerafdruk kunnen vormen. Dit proces om de vingerafdruk te maken noemen we fingerprinting.

Waar bestaat de vingerafdruk uit?

De digitale vingerafdruk bestaat uit vele kleine stukjes informatie. Enkele voorbeelden:

• Resolutie van je scherm
• Actieve extensies
• Lettertypes op je systeem
• Onderdelen van je computer (videokaart, geluid, USB, bluetooth)

De noodzaak van fingerprinting

Jij, als nieuwsgierig persoon wil graag leren op het internet. Je leest het nieuws, bekijkt het weer en bezoekt een forum over je favoriete hobby. Die websites zijn voor jou veelal gratis te bezoeken. Dat is natuurlijk vreemd, want het maken en onderhouden van een website kost geld. Soms worden de kosten betaald uit inkomsten van een lidmaatschap, maar vaak komt het uit advertenties. De wereld van advertenties is erg bijzonder en voor de meeste mensen niet te doorgronden. Het is een heel ecosysteem van bedrijven. Aan de ene kant bedrijven die willen adverteren, aan de andere zijde veilingen en tussenpartijen die de advertenties tonen.

Deze industrie wil graag jouw als persoon profileren, oftewel een gedetailleerd profiel van wie jij bent en welke interesses je hebt. Zo kunnen zij de advertenties aan je presenteren die het beste bij je past. Waarom? Hoe beter de match, des te meer adverteerders bereid zijn om er voor te betalen. Zeker als mensen doorklikken op advertenties en overgaan tot een bestelling.

Om een goed profiel te maken, is betrouwbare informatie nodig. Deze details kunnen vergaard worden tijdens de diverse websitebezoeken. Ieder bezoek kan bijdragen aan een beter profiel. Echter de uitdaging zit hem in het goed linken van gegevens aan dat profiel en bepalen dat jij het bent. Voorheen werd dat veel gedaan met cookies. Echter met steeds meer maatregelen en bekendheid van cookies, werd dit middel steeds minder krachtig. Daar komt fingerprinting om de hoek kijken. De reden dat fingerprinting dus bestaat, is omdat het nog beter in staat is om unieke personen te herkennen die gebruik maken binnen het digitale netwerk en deze te koppelen aan dat ene profiel.

Zelf testen

Met een beter begrip wat fingerprinting is en doet, is de volgende stap om zelf te kijken wat jouw webbrowser terug geeft aan informatie. Gelukkig zijn daar meerdere websites voor om dit te testen.

• Cover your tracks van de Electronic Frontier Foundation
• AmiUnique.io
• Informatie over lettertypes
• Canvas-test

Stel je gebruikt de test van Cover your tracks (EFF), dan krijg je het resultaat direct na de test te zien:

Een webbrowser waarbij de nodige maatregelen zijn genomen, zal een ander resultaat laten zien:

Goed om te weten: een vingerafdruk wil je bij voorkeur dat deze niet uniek is, tenzij hij steeds willekeurig is en daardoor alsnog uniek.

Wat kun jij zelf doen?

Mooi die testen, maar uiteraard willen we iets doen tegen fingerprinting. Helaas is dat nog niet zo gemakkelijk, aangezien je altijd wat sporen achter zult laten. Toch is het wel mogelijk om fingerprinting tegen te gaan. De meest krachtige methode is om trackers in zijn geheel tegen te houden. Dat wil zeggen geen JavaScript toestaan als de website het niet nodig heeft. Met browserextensies kunnen bekende locaties laten blokkeren of vervangen. Dan is er nog de optie om je verkeer te verdelen over verschillende webbrowsers, waardoor subtiele verschillen het laten lijken dat je niet dezelfde persoon bent.

Generieke tips

• Gebruik geen webbrowser van Big Tech, dus geen Chrome en geen Edge
• Wissel van webbrowser waarbij privacymaatregelen al standaard zijn toegepast
• Gebruik meerdere webbrowsers door elkaar
• Installeer extensies die tracking tegen gaan
• Blokkeer bekende bestemmingen van trackers, zoals met behulp van filter op DNS-verkeer

Webbrowser en extensies

Wil je een keer iets gevoeligs opzoeken? Overweeg dan de Tor-browser, zodat de kans dat het gelinkt kan worden aan een profiel kleiner is. Voor normaal internetverkeer is dat niet nodig, dan is het beter om een privacyvriendelijke webbrowser te gebruiken, zoals Mullvad, Librewolf of Brave. Het liefste nog een combinatie, zodat dit de sporen verder verdeelt. Gebruik in ieder geval geen Chrome of Edge, de webbrowsers van Big Tech. Hoe vaak ze het woord privacy ook roepen, zij hebben baat bij advertenties en het tevreden houden van hun aandeelhouders.

Enkele extensies de moeite waard om te bekijken:

• Decentraleyes
• DuckDuckGo privacy essentials
• NoScript
• Privacy Badger
• uBlock Origin

Andere aanraders? Laat het gerust even weten.